Smanjenje kamata u interesu banaka!

Nakon objave o presudi Evropskog suda pravde koja i banke u Srbji dovodi u teži položaj po pitanju kredita u švajcarskim francima, u reakcijama na istu, iz Udruženja banaka Srbije (UBS) dolaze stavovi koji pogoduju korisnicima kredita.

Naime, presudom EU suda se konstatuje da su banke morale da upozore klijente na sve rizike zaduživanja u stranoj valuti i njihov uticaj na buduće obaveze. Banke u Srbiji to nisu radile.  Naprotiv, svesno su navodile klijente na podizanje CHF kredita predstavljajući ih kao jeftinije i povoljnije i indeksirane u stabilnoj valuti. Dokaz tome je i reakcija UBS koja potvrđuje naše tvrdnje, a koja bi bankama trebalo da posluži kao argument u odbrani, a zapravo to nije, jer insistiranje na činjenici da su ovi krediti bili jeftiniji upravo daje dokaz tvrdnji da su klijenti svesno nagovarani na podizanje istih.

Dalje, tvrdnja da pad kreditnih kamata predstavlja štetu i promenjenu okolnost za banke, apsolutno je neutemeljena i netačna. Banke su kamate na stambene kredite iskazivale na dva načina. Jedan je onaj u kom je jasno definisana i prikazana marža banke i vrednost promenljivog elementa (Libor ili Euribor) a drugi je fiksna kamatna stopa u određenoj visini. Kod promenljive kamate banka nema nikakvu štetu jer je ona svoju zaradu osigurala kroz ugovaranje fiksne marže (primer: 3% marže + šestomesečni Euribor). Kod fiksnih kamatnih stopa, banka upravo zarađuje na smanjenju promenljivog elementa (Libor ili Euribor), jer iako on nije iskazan u ugovoru, banka ga svakako ima kao svoju obavezu prema svom kreditoru. Niske vrednosti Libora i Euribora zapravo omogućavaju banci da u okviru fiksne kamate imaju veću zaradu (primer: ako je fiksna kamata 5% a vrednost Euribora 0 (nula), to znači da banka u celosti zarađuje na kamati od 5%)

Ako se već i tvrdi da smanjenje kamatnih stopa (zbog pada vrednosti Libora i Euribora) predstavlja štetu i promenjenu okolnost za banke, banke imaju mogućnost pokretanja postupaka za raskid ovih ugovora zbog promenjenih okolnosti, po istom principu po kom građani pokreću tužbe zbog enormnog rasta kursa franka u odnosu na evro i dinar.

Da li će banke to pravo iskoristiti? Ako ga ne iskoriste to znači da tvrdnje koje se iznose u javnost nisu tačne i služe iskjlučivo u cilju amortizovanja efekata pravnosnažnih presuda koje građani godinama dobijaju protiv banaka a sve ,u nameri da se smanji broj budućih sudskih postupaka!

Na kraju, i u komentaru presude EU suda, iz UBS stiže isto pojašnjenje da su klijenti bili upoznati sa svim troškovima, čime se opet nevešto izvrće činjenica da klijenti ne spore da su sa određenim troškovima bili upoznati, već da su oni bili nezakonito instalirani u ugovore. A ako se već tvrdi da su klijenti bili upoznati “SA SVIM TROŠKOVIMA”, a komentariše se pitanje valutne klauzule u CHF, da li to onda znači da UBS priznaje da rast kursa strane valute predstavlja trošak za klijenta? Ako je tako, onda opet dolazimo do situacije u kojoj banke sem kamate ne smeju da naplaćuju nikakve druge troškove, što predstavlja novi argument za ukidanje valutne klauzule u CHF!?