147

Potrošački pojmovi!

Od danas krećemo sa edukacijom o potrošačkim pravima građana, načinom njihovog ostvarivanja, pojašnjenjima potrošačkih pojmova, kaznenim odredbama protiv nesavesnih trgovaca itd…

Osnovna prava potrošača su dostupnost najnužnijih roba i usluga, zaštita od robe i usluga koje su opasne po život, zdravlje, imovinu ili životnu sredinu, raspolaganje tačnim podacima koji su potrebni radi donošenja odluke o izboru robe ili usluge, samo pravo izbora između više roba i usluga radi odabira cene i kvaliteta, učešće u sprovođenju poltike zaštite potrošača, pravna zaštita, edukacija i zdrava i održiva životna sredina.

Potrošač svojih prava ne može da se odrekne. Ako ugovor između potrošača i trgovca sadrži odredbe koje ograničavaju ili uskraćuju prava predviđena ovim Zakonom, te odredbe su ništave. Tumačenje Zakona mora biti takvo da se uzme u obzir da je potrošač ekonomski slabija strana. Ono što je u ovom trenutku bitno većini posetilaca našeg sajta je da se na pitanja zaštite korisnika bankarskih usluga primenjuju odredbe Zakona o zaštiti korisnika finansijskih usluga, čime su ovi korisnici dovedeni u neravnopravan položaj iz nekoliko razloga, od kojih je najbitnije nepostojanje mogućnosti za zaštitu kolektivnog interesa potrošača, koja jeste predviđena Zakonom o zaštiti potrošača ali nije i Zakonom o zaštiti korisnika finansijskih usluga.

 

Neki od najčešćih pojmova koji se upotrebljavaju:

Potrošač – fizičko lice koje pribavlja robu ili uslugu koja nije namenjena poslovnoj, već isključivo ličnoj upotrebi

Trgovac – pravno ili fizičko lice koje obavlja komercijalnu delatnost na tržištu

Prodavac – trgovac koji je sa potrošačem zaključio ugovor o prodaji robe ili pružanju usluge

Ugovor o prodaji robe – ugovor kojim prodavac prenosi pravo svojine na potrošača koju potrošač plaća ili se obavezuje da će platiti, uključujući prodaju robe ili pružanje usluge

Roba – roba je svaka fizička stvar, osim one koja je prodata u postupku izvršenja

Proizvođač – lice koje proizvodi ili uvozi gotove proizvode, delove ili sirovine, lice koje se prdstavlja kao proizvođač identifikujući sebe na proizvodu itd…

Poslovna praksa – način poslovanja trgovca i njegovo predstavljanje, oglašavanje, činjenje ili nečinjenje

Ugovorna odredba – svaki deo ugovora o kojem je potrošač mogao da pregovara sa trgovcem, ili opšte odredbe ugovora koje je trgovac unapred odredio

Šteta – posledica koja nastane smrću ili telesnom povredom potrošača ili uništenje imovine

Ugovor o pružanju usluge – svaki ugovor, koji nije ugovor o prodaji, kojim se prodavac obavezuje da pruži određenu uslugu koju potrošač plaća

Usluga od opšteg ekonomskog interesa – javno snabdevanje električnom energijom, gasom, toplotnom energijom, pijaćom vodom, otpadne vode, komunalni otpad, javni prevoz, poštanske usluge, održavanje čistoće, zelenih površina, dimničarski poslovi

Turističko putovanje – turistička usluga koja traje duže od 24h

 

Još pojmova koji se koriste u potrošačkom pravu se mogu pronaći u Zakon o zaštiti potrošača, a mi smo naveli samo neke od pojmova u upotrebi. U narednim tekstovima ćemo se detaljnije baviti potrošačkom problematikom i mogućnostima za ostvarivanje ugroženih prava