Udar na banke u Mađarskoj!

Banke u Mađarskoj imaju rok od 90 dana da svakom korisniku kredita u švajcarskim francima vrate novac koji je, prema proceni mađarskih vlasti, zarađen na razlikama u kursu i povećanim kamatnim stopama nakon što je vrednost švajcarskog franka ojačala u proteklim godinama krize. Ta obaveza proizlazi iz zakona koji je u petak usvojen u mađarskom parlamentu i koji je jedan od najbrutalnijih zakona protiv stranih banaka u jednoj od zemalja srednje i istočne Evrope.

Kako javlja list Financial Times, deonice Erste grupe, austrijske banke koja posluje i u Mađarskoj, odmah su pale 15 posto nakon što se pokazalo da bi ta banka zbog novog mađarskog zakona mogla izgubiti čak do 1,6 milijardi evra. Viceguverner Mađarske središnje banke Adam Balog procenjuje da će ukupan trošak za sve banke biti između 2 i 3 milijarde evra, piše FT. Osim Erste banke, taj zakon tiče se i mađarske OTP banke, austrijske Raiffeisen banke i italijanske Banca Intesa.

Nekoliko stotina hiljada Mađara podiglo je do 2009. kredite u švajcarskim francima, ali u krizi je mađarska forinta izgubila oko 60 posto vrednosti prema švajcarskom franku. Mađarski premijer Viktor Orban od dolaska na vlast 2010. najavljivao je da će prisiliti banke da vrate Mađarima razliku nastalu nakon turbulencija u kursu franka, a u petak je to i formalno realizovao.

Banke imaju 90 dana da vrate novac, ali prvo imaju 30 dana tokom kojih mogu svaki pojedinačni slučaj dati na odlučivanje sudu. To mogu učiniti ako smatraju da je klijent u trenutku sklapanja ugovora o kreditu bio jasno informiran o uslovima otplate kredita.

I u Srbiji slične okolnosti

Upravo zbog ništavih i nepoštenih ugovornih odredbi u kreditima u švajcarskim francima, pri čijem sklapanju potrošači nisu bili potpuno informisani o svim parametrima, Udruženje Efektiva je u februaru prošle godine podnelo kolektivnu tužbu radi ukidanja valutne klauzule u CHF. Za razliku od zemalja u okruženju, koje administrativnim ili sudskim odlukama ukidaju nepoštene ugovorne odredbe u ovim ugovorima, u Srbiji je na žalost oko 22.000 korisnika CHF kredita, naša kolektivna tužba ODBAČENA a država i NBS ne čine ništa konkretno kako bi ovaj veliki problem bio rešen u korist dužnika.

Podsećamo da je u Hrvatskoj usvojen tužbeni zahtev udruge Potrošač protiv osam banaka. Utvrđeno je da su povređeni kolektivni interesi potrošača od 10. septembra 2003. do 31. decembra 2008. te da ta povreda i dalje traje. Sudeći po svemu što je prethodilo sklapanju ugovora, utvrđena je neravnoteža u pravima i obavezama ugovornih strana.

 

Izvor: Večernji list, Efektiva